Amasya (Merkez) Gezi Rehberi

Amasya Gezi Tarihi : Kasım 2016

 Kardeşimi, askerliği sebebiyle acemi birliğine bırakmak için İstanbul’dan Amasya’ya yola çıktık.

Hazır görmediğimiz bir şehre gitmişken bir gece konaklayalım hem yorgunluğumuzu atarız hemde Amasyayı dolaşmış oluruz diye düşündük.

İstanbul – Amasya arası 690 Km olup 8 saatlik bir sürede ulaştık.

istanbul-amasya

Yaklaşık 102.000 kişilik nüfusu ile Amasya, Yeşil Irmağın kenarında ve iki dağ arasına kurulmuş sakin bir şehir.

amasya-2

Şehzadeler Şehri Amasya’nın Kısa Tarihi

Eski bir tarihe ev sahipliği yapan Amasya, bir çok medeniyete de ev sahipliği yapmış bir şehirdir. Hititler,Frigler,Kimmer,İskitler,Lidya,Pers,Hellen,Pontus;Roma,Bizans,Danişmend,Selçuklu,İlhanlı gibi bir çok imparatorluğa ev sahipliği yapan şehir son olarak Osmanlı İmparatorluğunun hakimiyeti altında kalmıştır.

Korunaklı bir yapıya sahip olması sebebi ile Osmanlı İmparatorluğu döneminde bir çok şehzadeyi misafir etmiş olan Amasya,bu nedenle günümüzde de Şehzadeler Şehri olarak anılmaktadır.

Amasya’da Valilik yapan Şehzadelerin listesi şöyle ; (Kırmızı ile yazılan isimler daha sonra Osmanlı İmparatorluğunda Padişahlık yapmıştır.)

  • Şehzade Bayezid (Yıldırım Bayezid)
  • Şehzade Çelebi Mehmet (I. Mehmet)
  • Şehzade Murad (II. Murad)
  • Şehzade Ahmet Çelebi
  • Şehzade Mehmed (Fatih Sultan Mehmet)
  • Şehzade Alaeddin
  • Şehzade Bayezid (II. Bayezid)
  • Şehzade Ahmed
  • Şehzade Murad
  • Şehzade Mustafa
  • Şehzade Bayezid
  • Şehzade Murad (III: Murad)

Amasya tarihini kısaca anlatmaya çalıştım. Artık Amasya turumuza başlamanın zamanı geldi 🙂

Amasya’da Görülmesi Gereken Yerler 

Amasya çok fazla uygarlık ve imparatorluğa ev sahipliği yaptığından dolayı aslında bu küçük şehir merkezinde gezilecek ve görülecek bir çok yer mevcut.


  • Yalıboyu Evleri

amasya-yaliboyu-evleri-2

Haznedarlar sokağı içerisinde yer alan, Yeşilırmak kıyısı boyunca bitişik şekilde sıralanmış olan ve dar sokaklarında dolaştığınızda, Amasya’nın tarihi atmosferinde kaybolacağınız bu evlerin (konak-yalı) büyük bir çoğunluğu turistleri ağırlamak için otel şekline getirilmiş. Bir kaç tane ev (konak) ise müze olarak düzenlenmiş ve ziyaretçilerini beklemekte. Ayrıca sokak içerisinde yine birden fazla hamam da mevcut. Özellikle geceleri tüm evlerin ışıklandırılması ile görsel bir şölen sunuyorlar. Benim gibi fotoğraf çekmeyi seviyorsanız muhteşem fotoğraflar çekeceğinizi garanti edebilirim. Sokak içerisinde bulunan mağazalardan çeşitli hediyelik eşyalarda alabilirsiniz.

amasya-yaliboyu-evleri-1 amasya-yaliboyu-evleri-3amasya-yuruyus-yolu-1amasya-yuruyus-yolu-2

  • Amasya Saat Kulesi

Göreceğiniz Amasya saat kulesi aslında orijinal değil. Şöyle ki ; Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa tarafından Nerkis Köprüsü önüne yaptırılan asıl saat kulesi, Hükümet Köprüsünün yapımına engel olduğu için Nerkis köprüsü ile birlikte yıktırılmış.

Bugünkü saat kulesi ise, yıllar sonra yapılan araştırmalar sonrası incelenen asıl saat kulesinin fotoğraflarından bilgi edinilerek aslına uygun olarak 2002 yılında yaptırılmış.


  • Amasya’nın Kaleleri, Kaya Mezarları
  • Amasya Kalesi

amasya-kalesi

Harşane Dağının üzerine yapılan kalenin , Saray,Maydonos,Meydan ve Belkıs adı verilen dört ayrı kapısı var. Kale içerisinde sarnıç,zindan ve Cilanbolu adı verilen su kuyusu mevcut.

  • Kral Kaya Mezarları

amasya-kral-kaya-mezarlari-4

Amasya Kalesinin eteklerinde bulunan ve dikine uzanan kayalara oyularak yapılmış olan bu mezarların Pontus krallarına ait olduğu söylenmekte. Benzerlerini daha önce yapmış olduğumuz Muğla – Dalyan gezimizde de gördüğümüz bu mezarlardan, Amasya kalesinin eteklerinde 5 olmak üzere, vadi içerisinde irili ufaklı toplam 18 adet bulunmakta.

amasya-kral-kaya-mezarlari-1amasya-kral-kaya-mezarlari-2amasya-kral-kaya-mezarlari-3

  • Aynalı Mağara

Şehir merkezine yaklaşık 3 km uzaklıkta bulunan Ziyaret Beldesi yolu üzerinde (Çevre yolundan Samsun’a doğru giderken) bulunan Aynalı Mağara, Kral Kaya Mezarlarının en iyi işlenmiş ve tamamlanmış olanıdır. Duvarlarında bir takım kadın erkek figürlerini barındıran mağarada, Meryem ve Yoannes’ten oluşan bir figüründe bulunduğu mağara duvarlarında, altısı solda altısı sağda olmak üzere on iki havarinin de tasviri yapılmıştır.


  • Amasya Müzeleri
  • Amasya Arkeoloji ve Mumya Müzesi

amasya-arkeoloji-muzesi-9

Müze içerisinde sikke ve etnografik eserlerin sergilendiği iki büyük salon yer bulunmakta. Bahçede ise taş eserler ile Sultan I. Mesut Türbesi yer almaktadır. Ayrıca müze içerisinde İlhanlı Dönemine ait 6 mumya teşhir edilmektedir. (Mumyaların fotoğraflarını siteyi ziyaret edebilecek yaşı küçük kardeşlerimin korkmaması için paylaşmayı uygun görmedim.)

amasya-arkeoloji-muzesi-10 amasya-arkeoloji-muzesi-1 amasya-arkeoloji-muzesi-2 amasya-arkeoloji-muzesi-3 amasya-arkeoloji-muzesi-4 amasya-arkeoloji-muzesi-5 amasya-arkeoloji-muzesi-6 amasya-arkeoloji-muzesi-8 amasya-arkeoloji-muzesi-7

  • Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesi

ferhat-ile-sirin-muzesi-15

Ferhat’ın Şirin’in aşkından dağları delerek Amasya iline su getirdiği kanalları dolaşma fırsatını bulacağınız bu müzede, Amasya ilinde mevcut olan bazı yapılarında ufak heykelleri ile karşılaşacaksınız. Ayrıca müze bahçesinde Ferhat ve Şirin’in sembolik mezarları da mevcut.

ferhat-ile-sirin-muzesi-1ferhat-ile-sirin-muzesi-2ferhat-ile-sirin-muzesi-11ferhat-ile-sirin-muzesi-14 ferhat-ile-sirin-muzesi-13 ferhat-ile-sirin-muzesi-12 ferhat-ile-sirin-muzesi-10 ferhat-ile-sirin-muzesi-7 ferhat-ile-sirin-muzesi-6 ferhat-ile-sirin-muzesi-4 ferhat-ile-sirin-muzesi-3

  • Minyatür Amasya Müzesi

minyatur-amasya-muzesi-1 minyatur-amasya-muzesi-2

Sultan II. Bayezıt Külleyesi içinde bulunan bu müze’yi öğle tatili olması sebebi ile biz dolaşamadık. Ancak içerisinde Amasya’nın eski tarihini anlatan çeşitli minyatür eserlerin bulunduğunu öğrendik.

  • Sabuncuoğlu Tıp Ve Cerrahi Tarihi Müzesi (Bimarhane – Darüşşifa)

amasya-darussifa-2

Yeşilırmağın kenarında bulunan yapı, 1308-1309 yılları arasında İlhanlı Hükümdarı Sultan Mehmet Olcaytu ve hanımı İldus Hatun adına Anber Bin Abdullah tarafından yapılmıştır. İlhanlı döneminden günümüze ulaşan tek yapı olma özelliğini taşımaktadır.

İlk olarak, bir taraftan eğitim verilirken, diğer taraftan da hastaların tedavisinin yapıldığı, öğrencilere ameliyatların gösterildiği ve yaptırıldığı öğretim yeri olarak hizmete açılmıştır. Daha sonra ruh ve sinir hastalıklarının da tedavi merkezi halini almıştır. Günümüzde isminden de anlaşılacağı üzere tıp ve cerrahi tarih müzesi olarak ziyaretçilere açılmıştır.

amasya-darussifa-1amasya-darussifa-5amasya-darussifa-6amasya-darussifa-7

  • Hazeranlar Konağı

Hazeranlar Konağı , Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa’nın defterdarı Hasan Talet Efendi tarafından 1865 yılında yaptırılmış. Konakta uzun süre yaşayan Hazeran Hanımın ismini alan konak, sahiplerinin İstanbul’a taşınmasından sonra uzun süre boş kalmış ve hasar görmüş. Bunun üzerine Kültür Bakanlığınca 1976 yılında satın alınarak kamulaştırılmış, 1984 yılında ise “Müze ev” olarak ziyaretçilerin hizmetine açılmış.

Harem, hayat ve selamlık olmak üzere üç katlı olarak inşa edilen Hazeranlar Konağı Amasya’nın en güzel konağı olarak bilinmekte. Bu nedenledir ki bence Amasya gezinizde kesinlikle görmeniz gereken yerlerden biridir.

  • Şehzadeler Müzesi

Şehzadeler şehri Amasya’nın Şehzadeler müzesine geldi sıra.

İki katlı olarak inşa edilen müzenin alt katında Amasya’da valilik yapmış ancak sultan olamayan şehzadelerin, üst katta ise yine Amasya’da valilik yapmış ve sonra Osmanlı İmparatorluğunda sultan olmuş şehzadelerin (padişahların) bal mumundan yapılmış heykelleri sergilenmekte.


  • Camiler – Türbeler
  • Burmalı Minare Camii (Mahkeme Cami)

Yapım tarihi net olarak bilinmeyen caminin , Selçuklu Hükümdarı Gıyaseddin II. Keyhüsrev tarafından veziri Necmeddin Ferruh Bey ve kardeşi Haznedar Yusuf Bey tarafından 1237-1247 tarihleri arasında yaptırıldığı düşünülmekte.

  • II. Bayezid Külliyesi

Biz gittiğimizde fotoğraflardan da anlayacağınız üzere restorasyon çalışması yapıldığı için Külliyeyi gezmek nasip olmadı. Fotoğrafları da saç duvarları aşmak için bulduğum bir bankın üzerine çıkarak çekmek zorunda kaldım. Külliye hakkında kısaca bilgi vermem gerekir ise ; 1486 yılında Amasya Valisi Şehzade Ahmet tarafından Sultan II.Bayezid adına yaptırılan külliyede; cami,imaret,türbe,çeşme ve şadırvandan bulunmakta.

  • Gökmedrese Camii ve Torumtay Türbesi

Amasya Valisi Seyfettin Torumtay tarafından 1266 yılında cami,medrese ve mezar odası olmak üzere yaptırılmış.Kümbette bulunan mavi renkteki çinilerle süslendiğinden Gökmedrese adını almış.

Yine bir Selçuklu yapıtı olan Torumtay Türbesi ise Keyhüsrev Bin Kılıçaslan zamanında 1278 yılında yaptırılmış.

  

  • Çilhane Camii

1413 yılında Osmanlı Emirlerinden Yakup Paşa tarafından cami,tekke,çile hücreleri ve türbeden oluşan bir külliye olarak yaptırılmış.

  • Saraçhane Camii

Amasya Emiri Şadgeldi Paşa tarafından 1372 yılında yaptırmış.

  • Gümüşlü Camii

Tacettin Mahmut Çelebi tarafından 1326 yılında yaptırılan cami 1419 – 1612 – 1688 ve 1721 yıllarındaki yangınlardan sonra onarım görmüş. Son cemaat yeri ise 1903 yılında yapılmış.

  • Hatuniye Camii

1510 yılında Sultan II.Bayezid’in hanımı Bülbül Hatun tarafından yaptırılmış.

  • Şadgeldi Paşa Türbesi

Amasya Emirliği görevinde bulunan ve daha sonra bağımsız beyliğini ilan etmiş olan Şadgeldi Paşa’nın türbesi 1381 yılında oğlu Fahrettin Ahmet Bey tarafından yaptırılmış.


Eveeet… O kadar gezdik dolaştık. Amasya’nın altını üstüne getirdik. Haliyle yoruluyor insan şöyle güzel bir yemeği ve dinlenmeyi hak ediyoruz değil mi ? 🙂

Peki Amasya’ya özgü yemekleri nerede yedik ? Ne yedik ? Tabi ki “Nerede Ne Yenir ?”  bölümünde yazmayı unutmadım…. 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir